Các lực lượng dân quân thân Iran tham chiến khi xung đột lan rộng và leo thang.

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

1. Tình hình tổng quát.

 

Iran và các lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn đã phóng hỏa tiễn vào Israel và một số quốc gia Ả Rập, được cho là đã đánh trúng khuôn viên Đại sứ quán Mỹ tại Kuwait.

 

Trong khi đó, Israel và Hoa Kỳ tiếp tục không kích nhiều mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran khi chiến sự mở rộng, kèm theo các tuyên bố cứng rắn và thương vong ngày càng tăng.

 

Trong tình trạng hỗn loạn, quân đội Mỹ cho biết Kuwait đã “bắn nhầm” ba chiến đấu cơ F-15E Strike Eagle của Mỹ trong một nhiệm vụ tác chiến.

 

Theo Hội Trăng Lưỡi Liềm Đỏ Iran, ít nhất 555 người đã thiệt mạng tại Iran do chiến dịch Mỹ-Israel; hơn 130 thành phố bị tấn công.

 

Tại Israel có 11 người chết.

 

Lebanon có 31 người chết.

 

 

2. Nội bộ lãnh đạo Iran

 

Giáo sĩ Alireza Arafi, trong phát biểu công khai đầu tiên kể từ khi được bổ nhiệm vào hội đồng lãnh đạo lâm thời của Iran, cho biết ông hy vọng một lãnh tụ tối cao mới sẽ được bổ nhiệm “nhanh chóng” thay thế Ali Khamenei.

 

Truyền thông Iran đưa tin bà Mansoureh Khojasteh, phu nhân của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, đã qua đời hôm thứ Hai sau khi hôn mê từ cuộc không kích hôm thứ Bảy nhằm vào văn phòng chồng bà. Bà 78 tuổi, kết hôn với ông từ năm 1964.

 

Một nhóm hoạt động nhân quyền cho biết 171 học sinh đã thiệt mạng trong 48 giờ qua. Trường tiểu học nữ sinh Shajareh Tayebeh ở Minab bị tấn công nặng nhất với 168 học sinh tử vong và 95 em bị thương.

 

 

3. Israel

 

Netanyahu thăm hiện trường trúng hỏa tiễn.

 

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã đến thăm địa điểm một vụ tấn công bằng hỏa tiễn của Iran tại trung tâm Israel.

 

Chín người thiệt mạng khi hỏa tiễn đánh trúng hầm trú ẩn trong một giáo đường ở Beit Shemesh. Ông cáo buộc Iran cố tình nhắm vào dân thường và nói Iran là mối đe dọa đối với toàn thế giới.

 

Ông tuyên bố: “Chúng tôi hành động để tự vệ, nhưng đồng thời cũng bảo vệ nhiều quốc gia khác.”

 

Tấn công vào Beer Sheba

 

Ít nhất 15 người bị thương do hỏa tiễn Iran bắn vào thành phố Beer Sheba ở miền nam Israel. Công tác tìm kiếm nạn nhân vẫn tiếp tục.

 

 

4. Hoa Kỳ

 

Chiến dịch quân sự

 

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói chiến dịch có thể kéo dài ngắn hơn hoặc dài hơn 4–5 tuần như Tổng thống Donald Trump từng đề cập.

 

Ông khẳng định đây là “chiến dịch không kích chính xác nhất trong lịch sử”, không nhằm mục tiêu “xây dựng quốc gia” hay thay đổi chế độ, và nhấn mạnh:

“Đây không phải Iraq. Đây không phải chiến tranh vô tận.”

 

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tướng Dan Caine, cho biết Mỹ đã sử dụng các cuộc tấn công mạng để “làm gián đoạn, gây rối loạn và làm Iran bối rối” trước các đợt không kích.

 

Tổn thất quân sự

 

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận binh sĩ Mỹ thứ tư đã tử trận kể từ khi chiến dịch bắt đầu.

 

Khai triển lực lượng

 

Hàng ngàn binh sĩ, bao gồm lực lượng Vệ binh Quốc gia và quân dự bị, đã được điều động. Hai nhóm tác chiến tàu sân bay Lincoln và Ford tham gia chiến dịch.

 

 

5. Lebanon.

 

Đại sứ quán Mỹ tại Beirut kêu gọi công dân Mỹ rời Lebanon ngay lập tức khi còn chuyến bay thương mại.

 

Israel tuyên bố đã tiêu diệt quan chức tình báo Hezbollah Hussein Mokalleh gần Beirut.

 

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun gọi cuộc tấn công rocket của Hezbollah vào Israel là “hành động bất hợp pháp”, cho rằng điều đó tạo cớ cho Israel tàn phá Lebanon.

 

 

6. Vùng Vịnh & Trung Đông

 

Cyprus

 

Cyprus phản đối việc Anh sử dụng căn cứ quân sự trên đảo ngoài mục đích nhân đạo như đã cam kết. Hai máy bay không người lái nhắm vào căn cứ RAF Akrotiri đã bị đánh chặn.

 

Qatar

 

QatarEnergy tuyên bố ngừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) do các cơ sở bị tấn công.

 

Oman & Saudi Arabia

 

Oman cho biết một tàu chở dầu bị drone tấn công. Saudi Arabia đóng cửa một nhà máy lọc dầu gần Ras Tanura như biện pháp phòng ngừa.

 

 

7. Thị trường toàn cầu.

 

Giá năng lượng tăng vọt.

 

Khí đốt tự nhiên Châu Âu tăng 42%.

 

Dầu thô Mỹ tăng lên khoảng 71,97 USD/thùng; dầu Brent khoảng 78,46 USD/thùng.

 

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm 70%. Xuất hiện hiện tượng tàu quay đầu, giảm tốc hoặc đổi hướng đột ngột.

 

Thị trường chứng khoán.

 

Chỉ số DAX (Đức) giảm 1,9%.

 

CAC 40 (Pháp) giảm 1,7%.

 

FTSE 100 (Anh) giảm 1%.

 

Hang Seng (Hong Kong) giảm 2,1%.

 

Giá vàng tăng 3,1%.

 

 

8. Di tản và giao thông hàng không.

 

Nhiều quốc gia khẩn cấp hồi hương công dân bị mắc kẹt.

 

Qatar Airways, Etihad Airways tạm ngưng bay.

 

Air France hủy các chuyến đến Tel Aviv, Beirut, Dubai và Riyadh.

 

Hàng chục nghìn du khách Đức bị mắc kẹt.

 

Tại Bali (Indonesia), ít nhất 15 chuyến bay bị hủy.

 

 

9. Nga và cộng đồng quốc tế.

 

Tổng thống Vladimir Putin đã điện đàm với Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan để thảo luận tình hình.

 

Putin cho rằng các nỗ lực ngoại giao về hạt nhân Iran đã bị phá hỏng bởi “hành động xâm lược vũ trang vô cớ.”

 

Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi bày tỏ hy vọng đối thoại sẽ sớm được nối lại, nhấn mạnh “cuối cùng sẽ phải có đối thoại.”

 

 

10. Anh và Hy Lạp.

 

Anh tuyên bố “không ở trong tình trạng chiến tranh” dù cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự.

 

Hy Lạp điều hai khinh hạm và hai tiêm kích đến Cyprus nhằm hỗ trợ phòng thủ.

 

 

Tổng kết:

 

Chiến sự đang lan rộng từ Iran sang Israel, Lebanon và các quốc gia Vùng Vịnh. Thương vong dân sự gia tăng nhanh chóng, giá năng lượng và thị trường tài chính toàn cầu chao đảo, giao thông hàng không tê liệt từng phần.

 

Các cường quốc tuyên bố không muốn chiến tranh kéo dài, nhưng thực tế hiện trường cho thấy xung đột đang bước vào giai đoạn nguy hiểm và khó lường hơn.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

Theo TheHill.com – AP International.

Theo hãng tin The Associated Press – 02/03/2026.