Donald J. Trump: King of Liar.

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

 

Dưới đây là những lời trong Thông điệp Liên bang (State of the Union) của Tổng thống Donald Trump mà các tổ chức kiểm chứng sự thật (fact-checkers) xác định là không chính xác, phóng đại hoặc gây hiểu lầm, dựa trên nhiều bài phân tích báo chí và kiểm chứng độc lập:

 

1. Kinh tế bị “thụt lùi và suy yếu” khi ông nhậm chức.

 

Trump nói ông “kế thừa một nền kinh tế đình trệ với lạm phát ở mức kỷ lục”.

 

Thực tế: Khi Trump nhậm chức vào tháng 1/2025, GDP Mỹ tăng trưởng ~2.8% năm 2024 và lạm phát đã giảm xuống ~3% — thấp hơn nhiều so với mức lạm phát kỷ lục trong lịch sử năm 1920.

 

2. “Nền kinh tế đang bùng nổ như chưa từng có”

 

Trump mô tả nền kinh tế như “roaring” và là “hơn bao giờ hết mạnh mẽ”.

 

Thực tế: Tăng trưởng GDP 2025 thấp hơn năm trước, và tăng trưởng việc làm chậm lại so với trước, với mức việc làm mới tương đối nhỏ.

 

3. Giảm giá thuốc xuống “thấp nhất thế giới”

 

Trump khẳng định người Mỹ sẽ “trả mức giá thuốc thấp nhất bất cứ nơi nào trên thế giới”.

 

Thực tế: Không có bằng chứng giá thuốc Mỹ là thấp nhất thế giới; những giảm giá chỉ áp dụng cho một số loại thuốc, không phải toàn bộ thị trường.

 

4. Thu hút hơn 18 nghìn tỷ USD đầu tư toàn cầu.

 

Trump tuyên bố đã “đảm bảo cam kết hơn $18 trillion (18 nghìn tỷ USD) đầu tư vào Mỹ”.

 

Thực tế: Con số này là bịa đặt hoặc phóng đại nặng — số liệu chính thức chưa đến 10 nghìn tỷ USD, và còn bao gồm các dự báo hay cam kết chưa chắc chắn.

 

5. Giá xăng “dưới $2.30/gallon ở hầu hết các tiểu bang”

 

Trump nói giá xăng giờ rất rẻ, dưới mức này ở đa số tiểu bang.

 

Thực tế: Không có tiểu bang nào có mức trung bình thấp dưới $2.30/gallon — trung bình quốc gia ~ $2.90-2.95; chỉ một số ít trạm đơn lẻ có giá thấp hơn.

 

6. Số liệu fentanyl giảm mạnh 56%

 

Trump nói dòng fentanyl ở biên giới đã giảm 56%.

 

Thực tế: Không có nguồn dữ liệu công khai xác nhận thống kê này — đây là tuyên bố chưa được chứng minh.

 

7. “Đã kết thúc 8 cuộc chiến tranh”

 

Trump tuyên bố kết thúc tám cuộc chiến tranh toàn cầu.

 

Thực tế: Nhiều cuộc xung đột ông liệt kê vẫn tiếp diễn hoặc chỉ là tranh chấp/diplomatic căng thẳng, và vai trò cá nhân của Trump trong một số trường hợp bị các nhà phân tích nước ngoài và Mỹ bác bỏ.

 

8. Thị trường chứng khoán “lớn nhất từ trước tới nay”

 

Trump ca ngợi mức tăng cổ phiếu kể từ khi ông vào Nhà Trắng.

 

Thực tế: Thị trường có tăng, nhưng mức tăng không phải cao nhất trong lịch sử và thấp hơn nhiều so với những năm trước dưới thời Biden.

 

9. Thuế bị xóa cho tiền lương, tiền làm thêm và bảo hiểm xã hội.

 

Trump nói các khoản thuế này đã bị “xóa hoàn toàn” trong cải cách thuế của ông.

Thực tế: Có giảm, nhưng không áp dụng cho tất cả mọi người — đây là mô tả quá đà.

 

10. Cheating/Widespread voter fraud (sai lệch bầu cử)

 

Trump tiếp tục khẳng định gian lận bầu cử là “tràn lan”.

 

Thực tế: Không có bằng chứng đáng kể cho việc này; các nghiên cứu độc lập cho thấy "fraud" (gian lận) rất hiếm trong bầu cử Mỹ.

 

11. Một số tuyên bố nhập cư “không có bằng chứng”

 

Trump nói nhiều người nhập cư đến Mỹ từ “nhà tù và bệnh viện tâm thần” và rằng hàng chục nghìn “kẻ giết người” đã được Biden cho vào.

 

Thực tế: Không có bằng chứng xác thực những điều này; các nhà kiểm chứng gọi đây là tuyên bố gây hiểu lầm hoặc sai.

 

Tóm lại rất nhiều tuyên bố trong bài Thông điệp Liên bang của ông Trump đã bị kiểm chứng là phóng đại, gây hiểu lầm hoặc không đúng với dữ liệu thực tế, trên các lĩnh vực kinh tế, việc làm, đầu tư quốc tế, giá tiêu dùng, chiến tranh, thuế, nhập cư và bầu cử.

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.