“Mầy phải hoan hô!”

 

Đoàn Xuân Thu

 

 

Quyền tự do ngôn luận – con đường hai chiều hay cái loa một chiều?

 

Trong một xă hội dân chủ đúng nghĩa, quyền tự do ngôn luận không phải là khẩu hiệu treo tường hay câu chữ trang trí trong sách giáo khoa. Nó là xương sống của mọi quyền công dân, là nền móng giúp một quốc gia như Hoa Kỳ tồn tại và phát triển hơn hai thế kỷ. Không có tự do ngôn luận, dân chủ chỉ là vỏ rỗng; không có quyền nói khác, mọi quyền khác đều trở thành tṛ ban phát.

 

Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ bảo vệ quyền đó một cách dứt khoát: công dân có quyền khen, chê, phản đối chính quyền và cả Tổng thống mà không sợ bị trừng phạt.

 

Nhưng nghịch lư nằm ở chỗ, trong chính xă hội tự do ấy, lại xuất hiện những nhóm người hành xử như thể dân chủ chỉ dành riêng cho phe ḿnh. Trong số đó, không ít người Việt cực đoan ủng hộ Donald J. Trump đang vô t́nh – hoặc cố ư – bóp méo tinh thần căn bản của tự do ngôn luận.

 

Câu hỏi cần đặt ra là: tự do có phải con đường một chiều, chỉ cho phép khen mà cấm chê hay không?

 

1. Khi “ủng hộ” biến thành “bịt miệng”

 

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, mạng xă hội đă trở thành chiến trường chính trị. Tranh luận về Donald J. Trump lẽ ra là điều b́nh thường trong một nền dân chủ. Nhưng với một bộ phận người Việt cuồng Trump, mọi lời phê b́nh đều bị coi là phản bội. Chỉ cần ai nêu ư kiến trái chiều, lập tức bị lăng mạ, chụp mũ “chống Mỹ”, “tay sai cộng sản”, thậm chí bị hăm dọa tinh thần.

 

Họ tưởng rằng chửi bới càng lớn tiếng th́ chân lư càng thuộc về ḿnh. Nhưng trên thực tế, đó chỉ là dấu hiệu của sự cạn kiệt lư luận. Khi không c̣n lư lẽ, người ta dùng tiếng hét. Khi không c̣n lập luận, người ta dùng xúc phạm. Và khi không c̣n khả năng tranh luận, người ta t́m cách bịt miệng người khác.

 

Hành vi ấy không những phản cảm, mà c̣n phản dân chủ.

 

2. Một kư ức lịch sử đáng xấu hổ.

 

Những ai từng sống qua giai đoạn sau tháng 4 năm 1975 hẳn không lạ cảnh chính quyền cộng sản bắt dân đi mít-tinh, hô khẩu hiệu theo lệnh. Người cầm micro phải thêm câu “đề nghị hoan hô” th́ đám đông mới dám giơ tay lên – không phải để phản đối, mà để giả vờ tán thưởng.

 

Cảnh đó không khác ǵ các “Ṭa án Nhân dân” xử địa chủ trong phim “Chúng tôi muốn sống” của Cục Điện ảnh Bộ Thông tin VNCH: mọi phán quyết đă định sẵn, quần chúng chỉ có nhiệm vụ làm nền đả đảo địa chủ ! Đả đảo! Đả đảo! Vần trắc nghe nó mới có khí thế nhe bây!

 

Điều đáng buồn là ngày nay, trong một xă hội tự do như Hoa Kỳ, lại có những người Việt hành xử y hệt như vậy: ai không hoan hô thần tượng th́ bị xem là kẻ thù. So với kư ức độc tài cũ, cảnh tượng này không chỉ đáng lo mà c̣n đáng xấu hổ.

 

3. Tự do ngôn luận trong Hiến pháp Hoa Kỳ.

 

James Madison và các Founding Fathers đặt quyền tự do ngôn luận lên hàng đầu trong Tu chính án thứ nhất không phải v́ họ ngây thơ, mà v́ họ hiểu rất rơ: nếu người dân không được phép nói điều ḿnh nghĩ, th́ mọi quyền khác đều vô nghĩa.

 

Tu chính án thứ nhất quy định rơ: Quốc hội không được ban hành luật hạn chế tự do tôn giáo, tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền hội họp ôn ḥa và quyền kiến nghị chính phủ. Nói gọn: chính quyền không được bịt miệng dân kể cả khi dân nói điều chính quyền không thích nghe.

 

Không có ngoại lệ cho Tổng thống. Không có vùng cấm cho thần tượng.

 

4. Một câu nói thường bị hiểu sai: Câu nói nổi tiếng:

 

“I disapprove of what you say, but I will defend to the death your right to say it.”

Có thể dịch đúng tinh thần là: “Tôi phản đối quan điểm của anh, nhưng tôi sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ quyền phát biểu của anh.”

 

Nhiều người gán câu này cho Voltaire, nhưng sự thật là Voltaire chưa từng nói nguyên văn như vậy. Câu chữ do Evelyn Beatrice Hall viết năm 1906 trong sách The Friends of Voltaire, nhằm tóm lược tinh thần tư tưởng Khai sáng của Voltaire về tự do tư tưởng và tự do ngôn luận.

 

Điều quan trọng không nằm ở tác giả, mà ở tinh thần: quyền được nói quan trọng hơn việc người khác có đồng ư hay không.

 

5. Luật pháp và đạo lư công dân.

 

So sánh hai nền tảng này cho thấy điểm mấu chốt:

 

Tu chính án thứ nhất ràng buộc chính quyền bằng luật pháp.

 

Tinh thần Voltaire ràng buộc con người bằng lương tri.

 

Luật pháp bảo vệ bạn khỏi bị bỏ tù.

 

Đạo lư tự do thử thách xem bạn có xứng đáng sống trong xă hội tự do hay không.

 

6.  Những người Việt cực đoan cuồng Trump thường tự nhận là chống cộng. Nhưng hành vi của họ lại phản bội chính điều đó. Họ lăng mạ người phê phán Trump, chụp mũ phản quốc, chụp mũ CSvà coi Trump như lănh tụ bất khả phê b́nh.

 

Họ không vi phạm Tu chính án thứ nhất về mặt pháp lư, v́ họ không phải chính quyền. Nhưng họ phản bội tinh thần của Tu chính án thứ nhất – điều c̣n nguy hiểm hơn.

 

Về lư, Tổng thống được khen là đúng.

 

Nhưng Tổng thống bị chê lại càng đúng hơn.

 

V́ Tổng thống là công bộc, không phải thánh nhân.

 

V́ Tổng thống sống bằng tiền thuế của dân.

 

V́ chính sách của Tổng thống ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng và tương lai của hàng triệu người.

 

Chỉ cho phép khen mà cấm chê, đó không phải dân chủ – đó là sùng bái cá nhân.

 

7. Kết luận: ai mới thật sự phản bội dân chủ?

 

Hoa Kỳ không hùng mạnh nhờ những kẻ muốn bịt miệng người khác, mà nhờ những người dám nói, dám nghe và dám tranh luận bằng lư lẽ. Dân chủ không phải là tṛ chơi cảm xúc cho người cuồng tín, mà là không gian chung cho những con người trưởng thành về trí tuệ và đạo lư.

 

Những người Việt cực đoan cuồng Trump cần tự hỏi: họ đang bảo vệ tự do, hay đang tái hiện tư tưởng độc tài ngay trong xă hội tự do?

 

Công lư và lẽ phải không thuộc về ai, thần tượng ai, mà thuộc về người tôn trọng quyền tự do ngôn luận của kẻ khác. Ai không học được điều đó, dù treo cờ Mỹ cao đến đâu, về tinh thần vẫn chỉ là kẻ cực đoan trong một nền dân chủ mà họ chưa bao giờ thật sự hiểu.

 

 

Kết luận: Những MAGA Mít cuồng Trump đừng hùa vào một bầy chửi bới lăng mạ những người khác ư với ḿnh! V́ làm như vậy kỳ thấy mẹ!

 

 

Đoàn Xuân Thu

Melbourne.

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính