Venezuela: từ Chiến thuật đến Vũ khí

 

Trần Lư 

 

 

Cuộc đột kích và bắt cóc Tổng Thống Maduro của Venezuela, bất ngờ và chớp nhoáng, ngoài những hệ lụy về Petropolitics và Geopolitics, c̣n đang là những chủ đề nghiên cứu và bàn luận cho các Nhà Chiến Lược Quân sự và các Chuyên gia vũ khí...

 

1- Chiến thuật (Tactics)

  • Tóm lược các diễn biến:

   

Ngày 3 tháng Giêng 2026, Hoa Kỳ đă mở một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela và bắt giữ TT đương nhiệm Nicolas Maduro và bà vợ Cilia Flores. Trận tấn công này của Mỹ, được đặt tên là Operation Absolute Resolve khởi sự vào lúc 2 giờ sáng (giờ địa phương), bắt đầu bằng một loạt các vụ nổ. Quân lực Mỹ đă oanh kích các Cơ sở hạ tầng của Venezuela ở khu vực Phía Bắc để ngăn chặn các hệ thống pḥng không, trong khi đó, một lực lượng Đặc nhiệm tấn công Dinh thự của Maduro tại Caracas. Maduro và Vợ bị Lực lượng Mỹ bắt giữ, đưa về Thành phố New York và đưa ra Ṭa án Liên bang Mỹ để bị xét xử về các cáo buộc h́nh sự chống lại Ông.

 

(Các cáo buộc của Hoa Kỳ về hành vi của Maduro đă được loan tin tin rộng răi trên các Hệ thống Truyền thông Mỹ và Thế giới)

  • Những chuẩn bị của Hoa Kỷ:

 

Tháng 8-2025, Hoa Kỳ đă bắt đầu tập trung lực lượng quân sự trong khu vực phía Nam vùng biển Caribbean, dàn chiến hạm và các nhân viên quân sự.

 

 Cơ quan T́nh báo Trung ương Mỹ CIA đă gửi những toán nhân viên t́nh báo thâm nhập Venezuela để theo dơi các hành tung của Maduro, thu thập và khai thác các nguồn tin từ những người thân cận với Maduro, thảo ra kế hoạch từ nhiều tháng để bắt cóc Maduro.

   

Lực lược Đặc biệt Mỹ đă xây dựng cả một mô h́nh, sao chép chi tiết nơi trú ẩn bí mật của Maduro và thực tập các hành động cần thiết khi tấn công.

   

Cũng trong thời gian này, một nhóm giới chức Venezuela, tay chân của Anh em Delcy Rodriguez (và Jorge) đă phác thảo một tiến tŕnh dự trù, khi Maduro bị loại, trong đó Delcy sẽ đảm nhiệm vai tṛ Lănh đạo Quốc gia, và Tướng lưu vong Miguel Rodriguez Torres sẽ trở về điều hành ‘Chính phủ lâm thời’ (tạm gọi là Chế độ Maduro mà không có Maduro = Madurismo without Maduro); để đổi lại, Chính phù ‘này’ sẽ thân thiện hơn với Mỹ, chấp nhận các nhà đầu tư Mỹ và tách dần khỏi các ảnh hưởng của Nga, Iran...Kế hoạch đề nghị này đă được Venezuela chuyển cho Đặc sứ Mỹ Richard Grenell, qua ngă Qatar. Chính quyền Trump bác bỏ... đề nghị này.

   

Tháng 9-2026, US Southern Command bắt đầu tấn công các thuyền máy trên vùng biển Caribbean, nêu lư do các thuyền máy này vận chuyển ma túy (theo chính sách của Venezuela?)

 

Quân đội Mỹ...dàn quân trong Vùng Caribbean

   

Tháng 11, 2025, Lănh tụ đối lập Venezuela, Maria Corina Machado, trong buổi họp kinh tế với Trump tại Miami, đă hứa sẽ cộng tác, mở cửa cho Hoa Kỳ khai thác (khi Bà này nắm quyền?) và Chính quyền Trump đă có những cuộc thảo luận bí mật với Chính quyền Maduro về vấn đề trữ lượng dầu thô của Venezuela...

   

Tháng 12, Thái độ của Chính quyền Trump tăng áp lực bằng việc bắt giữ các tàu vận chuyển dầu thô, chở dầu ra khỏi Venezuela, dựa theo lệnh cấm vận do Mỹ áp đặt.

   

Sau đó qua đầu tháng Giêng 2026, Mỹ ra lệnh phong tỏa vùng biển Venezuela, và trước đó ngay từ cuối tháng 12, Mỹ đă thông báo là CIA đang có những hoạt động bên trong Venezuela, Từ 2 tháng Giêng 2026, Trump quyết định sẽ mở những cuộc tấn công vào các cơ sở sản xuất ma túy bên trong lănh thổ Venezuela...

   

Trong những tuần lễ trước khi xảy ra trận đột kích, Trinidad & Tobago đă kư một thỏa ước với Mỹ, cho phép Mỹ sử dụng các phi trường tại Đảo quốc này...

   

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Bộ Tham mưu Liên quân Mỹ (ngày 3 tháng Giêng): “Quân đội Hoa Kỳ đă thảo kế hoạch và tập luyện về cuộc hành quân, trong năm 2025, và các lực lượng Mỹ đă sẵn sàng hành động từ đầu tháng 12...

   

Trong thời gian này Maduro đă bác bỏ đề nghị của Hoa Kỳ là nên rời quyền lực và chấp nhận sống lưu vong tại Thổ Nhĩ Kỳ. Maduro xem những  đề nghị này là những ‘dọa nạt’ suông, cho tổ chức những cuộc liên hoan chế giễu Mỹ trên đường phố Caracas.

  • Tấn công và vũ khí sử dụng

 

Những vị trí Hoa Kỳ tấn công ngày 3 tháng Giêng 2026

 

Theo Tướng Caine, TT Trump ra lệnh tấn công vào lúc 23 giờ 46 (giồ Venezuela), giữ bí mật, không thống báo cho Quốc Hội. Các vị trí bị tấn công (xin xem bản đồ trên) cùng một lượt lúc 2:00, ngày 3 tháng Giêng...

   

Cũng theo Tướng Caine, cuộc hành quân đă tập trung khoảng 150 phi cơ thuộc Hải Quân, Không quân, Thủy quân lục chiến; bao gồm nhiều loại máy bay chiến đấu như F-22A; F-35A/C ;F/A-18E/F; Phi cơ trinh sát điện tử EA-18G; E-2D và cả phi cơ thả bom B-1B. Về lực lượng trực thăng, nhiều loại đă được dùng trong đó có các trực thăng vận chuyển CH-47F; MH-47G; CH-53E/K; trực thăng tấn công AH-1Z; AH-64E... Ngoài ra c̣n có các phi cô yểm trợ, phi cơ tiếp liệu xăng dầu...và nhiều drones (quan trọng nhất là RQ-170)...

(Các trận không kích đă được mô tả trong nhiều bài báo dân sự và quân sự)

 

Trong số các loại phi cơ quân sự được sử dụng, các chuyên viên vũ khí chú ư nhiều đến vai tṛ của các phi cơ EW như EA-18G, E-2D và các drones như RQ-170

 

2- Vũ khí?

   

Trận tấn công của Mỹ, đột kích và bắt TT Maduro đem về Mỹ, không bị chống cư (?)  Quân đội Hoa Kỳ không bị thiệt hại (!) đă đặt ra nhiều câu hỏi về Lực lượng Quân đội Venezuela? nhất là Hệ thống Pḥng Không của quốc gia này...

 (Thông báo chính thức về thương vong:

  • Venezuela: 27 quân nhạn, 32 nhân viên an ninh Cuba và 2 thường dân... tử thương

  • Mỹ: 7 binh sĩ bị thương...)

  • Khả năng quân sự của Venezuela?

   

Một bản tóm lược về vũ khí trang bị của Quân đội Venezuela (chỉ chú trọng vào Lực lượng Pḥng Không, Hải quân không đáng kể)

 

Quân đội Venezuela được trang bị nhiều Hệ thống phi đạn Pḥng không do Nga cung cấp và thiết đật:

  • Hệ thống Pḥng không tầm xa S-300VM (Antey-2500) chống phi cô tàm cao.

  • Tầm trung Buk-M2E (SA-17 Grizzly) di động, chóng các loại phi cơ xâm nhập

  • Tầm ngắn vác vai MANPADS: Igla-S (SA-24 Grinch) nguy hiểm với các phi cơ bay thấp, tầm ngắn.

  • Các loại khác như: Pechora-2M (S-125) và Hệ thống Pantsir-S1

 

Không quân Venezuela trang bị một số phi cơ Su-30MK2, gắn phi đạn chống chiến hạm và không chiến Kh-31 (As-17 Krypton)

 

Quân đội Venezuela cũng được trang bị các Hệ thống Radar cảnh báo và canh chừng không phận các loại do Tàu cung cấp như JF-27A

  • Những nhận định về Vũ khí của Tàu tại Venezuela:

 

Business Insider (Jan 14,2026):

 

“Venezuela được trang bị các hệ thống Radar của Tàu trước khi xảy ra trận tấn công của Mỹ; và các tất cả các hệ thống này đă ‘không làm được việc ǵ’ (been of little help). Venezuela có một số giàn radar lưu động JY-27A, mà Bắc Kinh quảng cáo là thuộc loại ‘ngoại hạng’ (top of the line), có khả năng phát hiện mọi loại phi cơ tàng h́nh của Mỹ như F-22 và F-35 khi ở cách xa Venezuela trên 150 miles! Nhưng trong cuộc tấn công này Hoa Kỳ cũng c̣n dùng rất nhiều loại phi cơ khác,’không tàng h́nh’, bay chậm như trực thăng...mà radars Venezuela... cũng không nh́n thấy?”

 

Tài liệu chính thức của Bộ Quốc pḥng Mỹ công bố:

 

Venezuela là quốc gia đứng đầu Châu Mỹ latinh về việc mua vũ khí của Tàu...Từ 2005, Venezuela đă mua các xe tăng hạng nhẹ, giàn phóng rocket, phi đạn chống xe tank và chiến hạm, thiết quân vận (những vũ khí này...chưa có dịp sử dụng, v́ không có đụng độ trên bộ và trên biển)

 

Hệ thống radar pḥng thủ không phận của Venezuela gốm các loại JYL-1; JY-11 và JY-27A, quảng cáo là có khả năng chống các phi cơ chiến đấu ‘stealth’ của Mỹ!

   

Tàu cũng đă xây dựng cho Venezuela 2 trạm vệ tinh trên mặt đất:

  • (1) Trạm vệ tinh El Sombrero, đặt tại Căn cứ Không gian Captain Manuel Rios, kèm theo các cơ sở yểm trợ (2) Trạm Kiểm soát Vệ tinh, mặt đất, Luepa Satellite Control, chịu trách nhiệm trắc địa, theo dơi các hoạt động của vệ tinh quân sự...

  • Bắc Kinh, cũng theo như ‘quảng bá’, có khả năng điều khiển các Hệ thống này từ... xa (từ trong nội địa Tàu?)

 

Radar JY-27A?

 

Hệ thống này do China Electronics Technology Group Corporation chế tạo, dành riêng cho nhiệm vụ làm radar cảnh báo anti-stealth’, thiết kế riêng để phát hiện các phi cơ mà radar b́nh thường không nhận diện được.

 

JY-27A dùng băng tầng VHF giống như hệ thống radar Nga Nebo-M

 

JY-27A chỉ có những nhiệm vụ giới hạn: ‘phát hiện’, nhưng không kết hợp và  điều hành các hệ thống phi đạn để chống trả? Radar có thể ‘thông báo’ là có đối vật, nhưng không xác định loại đối vật, Radar chỉ cho biết một vị trí phỏng định...

 

Muốn xác định thêm về đối vật, cần liên kết với các radars phối hợp khác, dùng các băng tàng cao hơn như L-band, S-band và X-band.

 

JY-27A, trưng bày và chào hàng...

 

Trên lư thuyết, một Hệ thống radar có thể nhận ra một phi cơ stealth ở tầm xa bằng các làn sóng cực dài VHF; nhưng nhận ra phi cơ chỉ mới là vấn đề rất giới hạn, v́ c̣n cần theo dơi được mục tiêu, xác nhận và chỉ đạo cho các phi đạn pḥng không chống trả và JY-27 đă không làm được các nhiệm vụ này?, hoàn toàn ‘bất động, không phản ứng?, ngay cả khi đối phó với các phi cơ ‘không stealth’, bay chậm như các trực thăng và các phi cơ trinh sát?

   

 

Để giải thích cho thảm bại này, những người ‘cố gắng biện bạch’ (Đại sứ Tàu trả lời cho Nhà báo Nhật) giải thích cho sự ‘thua thiệt’ quá rơ ràng này, bằng đổ lỗi cho giới chức quân đội Venezuela, bằng những lư do... khôi hài như:

  • Tắt hết các Hệ thống Radar (off) v́ bị... mua chuộc!

  • Quân đội Venezuela không biết cách sử dụng radar Tàu.  Các hệ thống không được bảo tŕ đúng mức (60%) và thiếu cơ phận thay thế? (không giải thích được tại sao 40% c̣n lại vẫn không hoạt động?; thiếu cơ phận v́ Tàu không cung cấp đủ?)

 

Hệ thống pḥng không Nga tại Venezuela?

 

Venezuela trang bị nhiều hệ thống pḥng không Nga, trong đó được bàn luận nhiều nhất là các hệ thống:

  • S-300VM ( 2 hệ thống= 12 tiểu đoàn phóng phi đạn)

  • Buk M2E (9 hệ thống)

  • Phi đạn vác vai Ogla-5 (trên 5000 khẩu phóng), dàn khắp đất nước.

  • Chưa kể đến các hệ thống  S-125 Pechora và Hệ thống-31...

 

S-300VM

 

Trong thập niên vừa qua, Các Công ty sản xuất và buôn bán vũ khí của Nga đă quảng cáo về Hệ thống Phi đạn pḥng không S-300VM “Antey-2500” như một ‘lá chắn’ tối ưu, có khả năng ngăn chận, bắn hạ các phi đạn siêu âm, theo dơi và phát hiện được 24 mục tiêu cùng một lúc, và biến đổi vùng biển Caribbean thành Khu vực cấm phi cơ HQ Mỹ xâm nhập! (Một số quốc gia đă bị ‘mê hoặc do quảng cáo, và mua các hệ thống này như Tàu, Ấn... Việt Nam...)

 

Hệ thống S-300VM tùy thuộc vào hiệu lực của dàn Radar 9S32ME, dàn radar ‘rất hữu hiệu trên giấy tờ: loại Phased Array radar, năng lượng cao, có thể ‘hủy’ diệt mọi phương thức phá sóng’ của Mỹ... nhưng các kinh nghiệm thực tế chiến trường tại Ukraine đă chứng minh ngược lại và phơi bày nhược điểm ‘tử huyệt của hệ thống!  Khi radar được khởi động, sẽ phải phát đi một năng lượng cao trong không gian và để lộ địa điểm đang được thiết trí. Phi cơ Mỹ xác định mục tiêu và phá hủy ngay lập tức!

 

S-300VM  là một hệ thống di động, nên tùy thuộc nhiều vào địa thé, muốn được hữu hiệu, cần phải được thiết trí tại những vùng trống trải có tầm quan sát 1-200 miles! Địa thế núi đồi của Venezuela không thích hợp!

 

 

Theo Military Watch Magazine (Jan 16, 2025):

   

“Một số nguồn tin t́nh báo xác nhận là khi xảy ra cuộc tấn công ngày 3 tháng giêng, các hệ thống pḥng không của Venezuela S-300VM và Buk-M2 không  hoạt động hay không được nối kết với các radar cảnh báo/điều hành?. Các h́nh ảnh vệ tinh cho thấy các bộ phận tối quan trọng của S-300VM và Buk-M2 đều đang ở t́nh trạng ‘tồn trữ (storage), có thể muốn ‘giấu’ vị trí, đề pḥng có thể bị KQ Mỹ phát hiện và hủy diệt?

 

 Buk-M2

 

Ngày 27 tháng 10, 2025 Quân đội Venezuela đă tổ chức tập trận pḥng thủ không phận, phô diễn các loại vũ khí được trang bị, kể cả các phi đạn vác vai S-125 và các phi cơ chiến đấu SU-30MK2.

Hoa Kỳ làm chủ không phận?

   

Theo Breaking Defense, Hoa Kỷ đă dùng nhiều phương cách để kiểm soát hoàn toàn không phận Venezuela bao gồm:

  • Tấn công Cyber-attack: 

   

Tướng Caine xác nhận US Space and cyber command đă tung ra nhiều đợt tấn công mỡ đường, nhắc đến việc tạo những power outage trên toàn quốc Venezuela...

  • Chiến tranh điện tử Electronic Warfare dùng các phi cơ chuyên dụng EA-18G và EC-130H dùng các phi đạn tấn công gây nhiễu các làn sóng của các radar pḥng thủ

 

– Vai tṛ của Phi cơ US Navy EA-18G Growler electronic attack aircraft rất quan trọng, có khả năng xác định vị trí phát sóng và tần số hoạt động của mọi loại sóng radar. EA-18G ngoài vai tṛ thu thập tin tức t́nh báo qua các hệ thống đeo bên ngoài (EW pod) Phi cơ phóng các phi đạn AGM-88 HARM anti-radiation (gây nhiễu điện tử)

 

 

- Vai tṛ của Drone RQ-170:

 

Theo TWZ Newsletter: KQ Hoa Kỳ đă sử dụng 2 drones RQ-170 trong trận đột kích. RQ-170 là loại drone trinh sát, thu thập các tin t́nh báo quan trọng, sâu trong vùng địch quân... RQ-170 xuất phát từ Phi trường Jose La Ponte de la Torre (Puerto-Rico) và hoạt động trên Không phận Venezuela, ngay trước cuộc tấn công. Các chi tiết về hoạt động của RQ-170 chưa được công khai hóa

  • Tấn công ngăn chặn, phá hủy các Căn cứ KQ Venezuela:

   

Kế hoạch dọn đường cho cuộc đột kích ghi nhận KQ Hoa Kỳ sẽ phải tán công phủ đầu 75 vị trí pḥng thủ của QĐ Venezuela! Hai vị trí được chú ư là Căn cứ KQ Generalissimo Francisco de Miranda (c̣n có tên là La Carlota), tại Caracas và Căn cứ Higuerote Airport ; Tuy 2 nơi này, không phải là các căn cứ trú đóng của các phi cơ chiến đấu Venezuela, nhưng vẫn bị tấn công v́ có khả năng che dấu các hệ thống pḥng không?

   

 

Trên Xa lộ từ Caracas về Căn cứ Lục quân Fort Tiuna, các drones thám thính ghi nhận 75 điểm thiết đặt súng pḥng không...Tất cả đều bị oanh kích, phá hủy để bảo vệ cho các trực thăng trong cuộc tán công.

   

Các Căn cứ KQ Venezuela, cùng các doanh trại lục quân đều bỉ KQ Hoa Kỳ tấn công và gây tê liệt hoàn toàn, ngay trong những phút đầu của Trận đột kích, bằng các phi đạn ḍ t́m mục tiêu chính xác AGM-154C Joint Stand-Off Weapon (JSOW) (Các dàn phi đạn pḥng không Buk-2 tại La Carlota đă bị phá hủy... ngay trong những phút đầu tiên). Fort Tiuna mát điện hoàn toàn và bị cô lập không c̣n liên lạc được.Khi tái lập được liên lạc... th́ cuộc đột kích đă hoàn tất!

 

Vũ khí... Theo tin đồn?

 

Theo các tin tức trên các Tập San chuyên môn về Vũ Khí th́ trong trận ‘Tập kích’ này, ngoài những vũ khí ’quy ước’, Mỹ đă dùng ‘thêm’ các vũ khí ‘bí mật’ khác:

  • Electronical Magnetic Pulse bomb? (EMP bomb)

   

Theo định nghĩa th́ EMP, c̣n gọi là ‘transient electromagnetic disturbance’, có thể phát đi từ một vũ khí, tạo một điện-từ trường gây gián đoạn các liên lạc viễn thông và gây hư hại cho các thiết bị điện tử điều hành các máy vi tính quân sự như radar…

 

(Xin theo dơi bài viết riêng về loại vụ khí này. Các chi tiết chuyên môn hơn được ghi trong tài liệu “The Electromagnetic Bomb-a weapon of Electrical Mass Destruction cùa Air University USAF:

 https://airuniversity.af.edu/Portals/10/ASPJ/journals/Chronicles/apjemp.pdf

 

Ngũ giác đài và Bộ QP Mỹ từ chối b́nh luận tin tức về việc QĐ Mỹ sử dụng vũ khí này

  • Sonic weapons?

 

Newsmax (10 Jan, 2026) đưa bản tin trích lời Phát ngôn viên Ṭa Bạch ốc Karoline Levitt, trên hệ Truyền thống X, kể lại lời một nhân chứng (Quân đội Venezuela) về một loại vũ khí mới mà Quân đội Hoa Kỳ đă sử dụng trong trận tấn công bắt cóc Maduro:

 

Quân Venezuela bảo vệ Maduro mất khả năng chống cự...’ chảy máu mũi, thổ huyết... Họ (quân Mỹ) dùng loại vũ khí kỳ lạ, tôi không biết mô tả... Như một làn sóng cực mạnh, đầu tôi như bị búa bổ... không c̣n sức phản ứng? Chúng tôi không thể chống nổi... kỹ thuật ghê gớm này của họ (quân Mỹ), và không thể đứng vững nổi để chống cự lại...’

 

Người lính Venezuela này c̣n cho biết thêm: “Quân Mỹ hạ ngă hàng trăm quân Venezuela mà không bị tổn thất!”

 

“Chúng tôi đang canh gác, bất ngờ mọi hệ thống radar bị tắt ngúm, không lời giải thích; tiếp theo là những drones, rất nhiều drones bay trên đầu, vị trí của chúng tôi, và chúng tôi không biết phải phản ứng cách nào!... Rồi chỉ 8 trực thăng xuất hiện với 20 binh sĩ... Quá đủ cho cuộc tấn công... Không thể chống cự...”

 

Ngũ giác đài không đưa ra lời b́nh luận nào về bản ‘post’ của Karoline Lewitt

(Bộ Quốc pḥng Venezuela chính thức cho biết: 32 nhân viên an ninh, cận vệ riêng người Cuba của Maduro bị hạ sát tại Dinh trú ngụ của Maduro) cùng 23 nhân viên an ninh Venezuela

 

Về loại vũ khí ‘Sonic’ này, xin mời đọc thêm:

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1008127525000495

                                                                     

 

Trần Lư  

1-2026

 

  • Chuyện bên lề? một câu hỏi không ai muốn trả lời?

  • Trận đột kích của Mỹ kéo dài chưa đầy 2 tiếng.(Trận đột kích khai hỏa lúc 1:50 AM và Maduro được đưa ra Chiến hạm Iwo Jima lúc 3:29 AM ).

 

Không một máy bay và trực thăng nào bị hạ?.

 

Dù cho không mở radar (!) [off]. bên pḥng thủ Venezuela cũng...không thấy các phi cơ bay thấp trên đầu? Hỏa tiễn vác vai không bị ảnh hưởng về việc bị phá sóng, tại sao không một phát nào được phóng đi?

 

Maduro cho biết Nga đă cung cấp cho Venezuela đến trên 5000 ống phóng... Trước đó Maduro đă tổ chức biểu dương lực lượng... Dân quân (không phải lính chính quy) cũng vác súng chống máy bay chạy khắp Cararas!

 

Trực thăng Mỹ bay rất thấp (cao độ 30m) và... không bị MANPADs bắn!

 

Chuyên gia Tàu giải thích là... tất cả bị CIA Mỹ mua chuộc từ trước và tất cả đều ‘kín miệng’ đến mức Lực lượng an ninh Venezuela... không hay biết?

 

Chỉ để... “diễu hành”

 

Su-30... Bay biểu diễn?

 

Nguồn: https://bienxua.wordpress.com/2026/01/21/venezuela-tu-chien-thuat-den-vu-khi-tranly/

 

 

 

Tin Tức - B́nh Luận     Vinh Danh QLVNCH     Audio Files     Tham Khảo     Văn Học Nghệ Thuật     Trang Chính