Tình Yêu và Tái Sanh

 

Trịnh Khải Hoàng

 

 

 

Trong bài viết này, tôi lý luận về bản ngã Tình Yêu của nhân sinh trong “thế giới” vũ trụ bao la, và chọn dịch một phần trong quyển sách TWO STORIES OF REINCANATION của tác giả Thiền Sư Ajahn Brahm là người Anh quốc, tốt nghiệp đại học Cambridge và làm giáo sư dạy môn Vật Lý, rồi từ bỏ đời sống thường nhân năm 23 tuổi, ông tới Thailand tu học và là vị tu sĩ khổ hạnh trong rừng sâu hoang sơ vùng đông bắc Thailand…Tới năm 1983, Thiền Sư Ajahn Brahma được mời về Perth Australia thiết lập Tu Viện Bodhinyana, Thiền Viện Jhana Grove, Budhist Fellowship, Australia Budhist Sangha và Budhist Victoria có rất nhiều chư tăng và Phật tử người Australian bản xứ tìm tới tu học.

 

Sở dĩ, tôi chọn luận ngã “tướng trạng” Tình Yêu vì “nó” vốn là một yếu tố trong Danh (từ ngữ của Thiền pháp) gồm có 4 thành phần: Thọ - Tưởng – Hành – Thức thuộc về Tâm Lý với Sắc (thân vật lý) gộp lại là Ngũ Uẩn: Sắc – Thọ - Tưởng – Hành – Thức thế thôi. Nhưng hiện tượng Tái Sanh là là một “vấn nạn” lớn và nan giải của con người! Chỉ duy nhất trong giáo pháp của Đức Phật Gotama Shakyamuni lý giảng với trí tri và tuệ tri xuyên suốt cõi giới vật chất và phi vật chất.

 

Khi có lúc suy tưởng triết lý với tánh “chất” của bản ngã và tình yêu, với ngôn ngữ tâm thức, trạng huống cảm tính mà con người đã khéo léo ví von tâm hồn mình như một dải lụa mềm, cảm ứng đến sự chuyển hóa, buông bỏ để đạt tới sự hòa điệu cùng vũ trụ. Cách con người sử dụng ngôn từ với các phép so sánh và ẩn dụ như cái Ngã là gã khổng lồ vụng về, hay khi cái Ngã chỉ còn là một điểm nhỏ bé… giúp người ta dễ dàng hình dung quá trình thu nhỏ bản thân để dung chứa tình yêu vô biên. Tư tưởng  Tình Yêu trở thành dòng chảy đó  rất mới mẻ, gợi mở cho mỗi người tự chiêm nghiệm về sự kết nối giữa cá nhân và tổng thể, giữa cái riêng và cái chung. Quả thật “biển học vô bờ”, người biết khiêm nhường, biết hòa vào tập thể mới thực sự chạm tới ý nghĩa sâu xa của Tình Yêu và Sự Sống.

 

Trong mỗi hành trình khám phá bản thân, con người không thể tránh khỏi những phút giây dừng lại để soi rọi nội tâm. Nhiều khi, ta nhận ra rằng hạnh phúc không đến từ việc sở hữu hay kiểm soát, mà từ khả năng buông bỏ và sống trọn vẹn với hiện tại. Tự ngàn xưa “biển cả rộng “nhờ” hứng tích tụ  dòng chảy”, “cây cao lớn do “biết” tự vươn lên". Đó cũng chính là nguyên lý của sự tái sinh trong tâm hồn bởi cởi bỏ lớp áo cũ kỹ của thành kiến, định kiến để tiếp nhận ánh sáng mới của Tình Yêu và Trí Tuệ.

 

Đời sống con người ví như một dòng sông, biết uốn mình theo mọi nghịch cảnh, nhưng không đánh mất hướng chảy của chính mình, đấy là bản lĩnh của tâm hồn không ngừng lớn lên. Chỉ khi cái tôi chịu lùi lại, nhường chỗ cho sự thấu cảm và bao dung, ta mới thực sự hòa cùng nhịp sống của vũ trụ, trở thành phần tử nhỏ bé mà lại vô cùng ý nghĩa trong biển đời bao la. Đó là lúc mỗi chúng ta tái sinh trong sự trưởng thành và yêu thương vô điều kiện. Do vậy, viết như để nhắc nhớ bản thân và trình bày những cảm nhận cá nhân về bản ngã và tình yêu, mà còn mở rộng thành một lời nhắc nhở sâu sắc về sự tái sinh trong tâm hồn mỗi người. Qua hình ảnh dòng sông, biển cả, dải lụa mềm…Những ý tưởng này còn là “lời” tâm tình khuyến khích chúng ta từ bỏ cái tôi ích kỷ, học cách khiêm nhường, và biết bao dung để hòa mình vào dòng chảy chung của vũ trụ. Đây là một ý hướng rằng chỉ khi ta biết buông bỏ những định kiến, thành kiến và quyền kiểm soát, hạnh phúc và ý nghĩa đích thực của cuộc sống mới thực sự hiện hữu. Thật vậy, cũng phải cố gắng nhìn sâu hơn vào hiểu biết để còn gợi mở ý niệm rằng tình yêu và sự sống là một quá trình chuyển hóa liên tục, không bao giờ cố định. Cái Ngã, nếu được thu nhỏ lại, sẽ tạo điều kiện cho sự rung động tinh tế của tâm hồn, cho phép tình yêu lan tỏa và dẫn dắt chúng ta đến sự trưởng thành. Vậy nên, mỗi người cần tự soi rọi, tự tái sinh trong từng khoảnh khắc, để trở thành một phần tử ý nghĩa, góp phần xây dựng bản thân thấu đáo tính chất tâm lý con người vốn không ngoài an lạc, hài hòa. Chính sự thay đổi ấy là cội nguồn của hạnh phúc, là sức mạnh để con người vượt qua mọi nghịch cảnh và tìm thấy sự bình yên nội tại là chân nguồn hạnh phúc.

 

Sự tái sinh là một vòng xoay bất tận của đời sống, nơi mỗi Tâm thức tái sanh (trong Phật pháp gọi là “Thức tái sinh,  từ ngữ phổ thông gọi là “Linh hồn”) đều mang theo những dấu vết từ kiếp trước, dù ký ức đã bị che phủ bởi màn sương của thời gian. Theo quan niệm Phật giáo, mọi hành động, suy nghĩ và cảm xúc đều tạo thành Nghiệp, và chính Nghiệp Lực dẫn dắt chúng ta qua nhiều kiếp sống khác nhau. Thỉnh thoảng, trong một khoảnh khắc đặc biệt, ký ức về quá khứ lại hiện về như một cơn gió lạ, khiến ta cảm nhận được sâu sắc mối liên hệ giữa các thế hệ, giống như câu chuyện người mẹ và em gái trong câu chuyện tái sinh do Thiền Sư Ajahn Brahm đã viết trong quyển sách của ngài. Tái sinh không chỉ là sự trở lại của một “linh hồn”, mà còn là cơ hội để sửa chữa, hoàn thiện bản thân qua vô số trải nghiệm. Qui luật Nhân – Quả thể hiện như câu tục ngữ “gieo nhân nào, gặt quả ấy”, có vay có trả”, mỗi lần tái sinh là một hành trình mới để trả nợ nghiệp và học hỏi những bài học mà cuộc sống mang đến. Khi hiểu rõ về sự vận hành của tái sinh, ta sẽ biết trân trọng từng khoảnh khắc hiện tại, vì đó chính là nền tảng để gieo trồng những hạt nhân tốt lành cho tương lai.

 

Sự tái sinh của con người là một chủ đề vừa huyền bí vừa sâu sắc, gắn liền với triết lý nhân quả và luân hồi trong văn hóa phương Đông. Nhìn từ góc độ tinh thần, tái sinh không chỉ đơn thuần là sự trở lại của một linh hồn, mà còn là hành trình tiếp tục học hỏi, sửa chữa và gắn kết những mối duyên nợ từ kiếp trước, mỗi đời sống chính là kết quả của những hành động và lựa chọn trong quá khứ. Việc nhớ hay không nhớ tiền kiếp cũng là cách tự nhiên giúp con người tập trung vào hiện tại, từ đó sống trọn vẹn và có trách nhiệm hơn với từng suy nghĩ, lời nói, việc làm của mình. Sự vận hành của tái sinh nhắc nhở chúng ta rằng, dù đời người có ngắn ngủi, nhưng giá trị và ý nghĩa của từng hành động sẽ còn mãi với thời gian, như bóng nắng rọi xuống mặt nước, dù gió có thổi mạnh vẫn còn lưu dấu. Sự tái sinh của kiếp người là một chủ đề gây nhiều tranh luận và chưa có câu trả lời cuối cùng. Trong quan niệm Phật giáo và nhiều tôn giáo phương Đông, tái sinh được xem là quy luật tự nhiên của vũ trụ, nơi linh hồn không mất đi mà tiếp tục hành trình qua nhiều kiếp sống để học hỏi và trả nghiệp. Tuy nhiên, khoa học hiện đại vẫn chưa thể chứng minh rõ ràng hiện tượng này, phần lớn dựa trên các trải nghiệm cá nhân hoặc những trường hợp nhớ lại tiền kiếp đã được kiểm chứng và khảo sát một cách khách quan.

 

Dẫu vậy, niềm tin vào sự tái sinh mang lại cho con người thái độ sống tích cực, biết trân trọng hiện tại và hướng thiện. Nó cũng giúp lý giải phần nào những mối liên hệ sâu xa, những cảm xúc hoặc ký ức kỳ lạ mà đôi khi chúng ta không thể giải thích bằng logic thông thường. Dù tin tưởng là thật hay không, sự tái sinh vẫn là một phần quan trọng trong tín ngưỡng, văn hóa và tâm linh của nhiều dân tộc, nhắc nhở con người về trách nhiệm với chính mình và với đời sống xung quanh.

 

Hai câu chuyện về tái sinh:

 

Phật tử hỏi:

- Thưa Hòa thượng, tại sao và bằng cách nào mà con người mất ký ức ở kiếp quá khứ hay đúng hơn là kiếp trước, sau khi tái sinh?

 

Thiền sư Ajahn Brahm:

Bạn hãy thử hình dung, nếu bạn nhớ hết tất cả ký ức của mình thì cuộc sống sẽ cực kỳ phức tạp…! Hãy tưởng tượng bạn nhớ được đời sống trước. Trong khi ở đời này bạn có vợ, có con, có cha mẹ…và đủ thứ chuyện...bạn vẫn nhớ tất cả những điều đó. Cuộc sống này vốn đã phức tạp lắm rồi. Có người kết hôn rồi ly dị, cưới vợ khác, có con riêng, cha, chú, họ hàng… Cuộc sống đã rối rắm sẵn. Nếu còn nhớ thêm những mối quan hệ từ đời trước nữa thì mọi chuyện càng rối hơn phải không? Tôi có biết một trường hợp có thật ở tại vùng đông bắc Thái Lan, có một phụ nữ còn “giữ” được ký ức rất rõ ràng về kiếp sống đời trước, trong đời trước đó, cô ta sống tại một ngôi làng và có một người con trai rất ngoan, rất sùng đạo. Cậu học giỏi, học đại học ngành giáo dục và trở thành giáo viên, rồi sau này làm hiệu trưởng một ngôi trường trong làng… Sau khi người mẹ của cậu qua đời, bà tái sinh trong cùng ngôi làng đó và trở thành cháu gái của chính người con trai của bà. Đứa bé gái có ký ức hoàn hảo nhớ về đời sống trước, nên mọi người đều tin rằng đó chính là người mẹ của thầy hiệu trưởng đã tái sinh thành đứa con gái của anh ta. Mọi chuyện khá thú vị cho đến khi cô bé đi học ở trường của “người con trai”. Ở Thái Lan thời đó kỷ luật rất nghiêm. Khi hiệu trưởng bước vào lớp, tất cả học sinh phải đứng lên chào. Nhưng cô bé nói: “Con không đứng lên chào ông ấy đâu, ông ấy là con trai của con trong đời trước”!

 

Ngay cả vị hiệu trưởng vốn là đứa con trai của (cô bé gái hiện thời) cũng không biết phải ứng sử làm sao. Anh ta tự hỏi “Làm sao có thể phạt roi… “mẹ” mình”?

Ông không thể kỷ luật cô bé được. Cô bé kể rằng mình có thể làm bất cứ điều gì ở trường. Học chẳng giỏi lắm, nhưng rất vui… Ký ức của cô bé đó khiến mọi thứ trở nên vô cùng phức tạp.

 

Tại sao ta quên?

Ký ức của một đời được lưu trong não bộ, nhưng cũng để lại dấu ấn trong tâm. Khi ta chết, não bộ bị hủy hoại “ổ cứng” vật lý chứa ký ức bị phá hủy. Nhưng Tâm thức không vật lý giống như bản copy sao lưu, hãy nghĩ “nó” giống như dữ liệu lưu trên “đám mây” Google Cloud. Dù “ổ cứng” bị hỏng, nếu còn mật khẩu password , bạn vẫn có thể truy cập lại. Có thể ký ức đời trước được lưu trong Tâm chứ không phải trong não và đó là điều rất thú vị.

 

Câu chuyện về thôi miên nhớ về kiếp trước: Có những người nhớ lại đời trước qua liệu pháp thôi miên để nhớ lại kiếp trước.

 

Thiền sư Ajahn Brahm kể về một trường hợp ở Sydney – Australia:

Chuyện xảy ra tại Sidney có một cô gái 16 tuổi bị chứng bệnh chán ăn (anorexia) rất nặng. Cô nhìn vào gương và nghĩ mình quá béo, dù thực tế thì không. Mẹ cô đưa đi Bác sĩ, nhà tâm lý, chuyên gia trị liệu đều không giúp được. Cô ngày càng suy kiệt, có thể chết. Sau cùng Mẹ cô đưa cô đến một nhà trị liệu thôi miên. Trong lúc hồi ức, cô gái nhớ lại ký ức kiếp sống đời trước và thuật rõ rằng: …Cách đây 50–60 năm, cô và chị gái cùng yêu một chàng trai. Chàng trai chọn chị gái vì chị hấp dẫn hơn. Cô quá đau khổ, tuyệt vọng và đã tự sát. Người chị đó kết hôn với chàng trai ấy. Trong vô thức của cô gái trong kiếp sống này khiến cho cô không bị bỏ rơi nữa, cô phải trở nên thật hấp dẫn và cô tin rằng càng gầy càng đẹp thì cô sẽ đạt được mong muốn. Vì vậy cô tự bỏ đói mình và đó là nguyên nhân từ tác động của “ký ức” ẩn tàng trong nghiệp báo đã chi phối tâm lý trong kiếp sống này đã khiến cho cô gái chán ăn uống mà chính cô cũng không hiểu biết ví sao cô không tha thiết với sự ăn uống dẫn tới sự kiệt quệ của thân thể… Trong lúc cô gái kể lại trong cơn thôi miên như người ngủ mê đang nói về cơn mộng mê, thì người mẹ bắt đầu hoảng loạn…! Người mẹ nói:

-Tôi chính là người chị trong câu chuyện đó…. Tôi chưa bao giờ kể với con gái tôi rằng dì của con là em gái của tôi đã tự sát. Tôi và em gái từng yêu cùng một người đàn ông. Tôi kết hôn với ông ấy và đó chính là cha của con. Em gái tôi đã tự sát. Và bây giờ nó đã trở lại là con gái của tôi…Ôi, tôi không biết phải làm gì bây giờ!

 

Mối dây Duyên và Nghiệp của bộ ba người này đã khiến họ còn gặp lại nhau ngay trong kiếp sống hiện thời …Đó là cách duy nhất cô gái còn có thể ở gần người đàn ông mình yêu không phải với tư cách vợ, mà là con gái và đó cũng là những oan trái tình cảm “xuyên không” khó lý giải nếu không có hiểu biết về giáo pháp Duyên Nghiệp, Nhân Quả do chính bậc Đạo Sư Gotama Shakyamuni giảng dạy thì chúng ta không thể biết được.

 

 

Kết luận:

 

Nghiệp vận hành theo những cách rất tinh tế. Nếu chúng ta nhớ hết mọi ký ức từ khi sinh ra, cuộc sống sẽ cực kỳ phức tạp. Vì vậy ký ức không hoàn toàn mất đi, chỉ bị “che mờ”. Đôi khi chúng ta có thể “truy cập” lại nếu thật sự mình muốn. Nhưng câu hỏi là bạn có thật sự muốn như thế không?

 

 

.trịnh khải hoàng – California mùng 7 Tết Nguyên Đán Bính Ngọ.